a capella (İtal.): çalgı eşliği olmayan koro.

accelerando (İtal.): hızlanarak.

adagİo (İtal.): yavaş tempo.

adagietto (İtal.): (1) “adagio” tempoda kısa parça. (2) “adagio”dan az daha hızlı tempo

affettuoso (İtal.): taşkın bir duyguyla.

agİle (İtal.): çabuk, çevik.

agİtato (İtal.): hızlı, sarsıntılı, heyecanlı.

akor (fran. accord / İng. chord): aynı anda tınlamak üzere “dikey” olarak yazılmış ikiden fazla ses. aynı terim, çalgıların, ses yüksekliklerinin birbiriyle uyuşması amacıyla (la=440) titreşimini tutacak şekilde düzenlenmesi için kullanılır.

akordİyon: hava etkisiyle ses veren, körüklü ve klavyeli çalgı. çoğunlukla dans orkestralarında kullanılır.

akustİk (fran. acoustique/ İng. acoustic): sesle, sesin doğumu özellikleri, ulaşımı ve alımı ile uğraşan fizik bilimi kolu.

alla marcİa (İtal.): marş temposunda, marş gibi.

alla turca (İtal.): türk müziği benzerinde.

allegretto (İtal.): “allegro”dan daha yavaş tempo.

allegro (İtal.): önceleri yalnız “mutlu” ve “sevinçli” anlamlarına gelirdi. günümüzde hızlı tempoyu anlatmak için kullanılır.

allemande: almanya’da doğan, 1550 yıllarında fransa’ya geçen, ağırca tempoda tören dansı. bu dansın karakteri 18. yüzyılda sanat müziğinde süitin bölümlerinden biri olmuş, başlangıçtaki özellikleriyle bağlılığı azalmıştır.

alto (İtal.): kadın ve çocuk seslerinin en pes olanı. terim aynı alandaki erkek sesleri içinde kullanıldığı gibi, fransızcada “viyola” karşılığı olarak ta kullanılır. alto anahtarı portenin üçüncü çizgisine konan “do” anahtarıdır.

amabİle (İtal.): sevimli, okşayıcı.

andante (İtal.): “yörük” anlamına gelir. orta yavaşlıkta tempo.

andantİno (İtal.) “andante”den daha hızlı.

anİmato (İtal.): canlı.

apassionata (İtal.): tutkulu bir duyguyla.

arİetta (İtal.): kısa ve küçük arya.

armonİ (fran. harmonie) akorların kuruluşu, türleri, çevrilmesi, bağlanması, yürüyüşü ve melodi ilintileriyle uğraşan bilgi kolu.

arpeggİone: gitar ve viyolonsel arasında, yaylı ve telli bir çalgı. 1823 yılında viyana’da g. staufer yapmıştır. schubert bu çalgı için aynı adla bilinen sonatını yazmıştır.

arpej (fran. arpege / İtal. arpegio): İtalyanca “arpeggiare” kelimesinden , arp çalmak anlamına. süslemelerin notalanışında, bir akorun yanıbaşına konan dikey ve kıvrımlı çizgi, akor seslerinin birlikte değil de, birbiri arkasından çalınması gerekeceğini gösterir.

arya (İtal. “aria” / fransızca ve İngilizce’de “air”): bir tür şarkı. İnsan sesi için beste. operalarda genellikle başvurulan biçim. “aria da capo” birinci bölümü ikinciden sonra yeniden söylemek arya biçimi. “aria concertante – konser aryası”, “aria d’abilit – şarkıcının teknik gösterisine uygun arya”, “aria di chiesa – kilise aryası”.

assaİ (İtal.): çok. (allegro assai: çok hızlı. largo assai: çok yavaş gibi).

a tempo (İtal.): İcrada tempo değişmesinden sonra, yeniden önceki tempoya dönüş.

a tonalİte (fran.): tonalite dışı. majör, minör, yada başka modal dizilerle ilgisizliği anlatan terim. bu türlü müziğin başlıca siması sonradan tonalite dışı yazıyı kurallaştıran, avusturyalı besteci arnold schönberg’dir.

bemol: bir notayı yarım aralık pesleştiren işaret.

capella (İtal.): bir müzik parçasını seslendiren türlü çalgılardan kurulu topluluk.

çalgilama (fran. İngilizcesi: instrumentation): çalgıların tını nitelikleri, ses sınırları, birbirleriyle birleştiklerinde, ne türlü sonuçların ortaya çıkabileceği konusundaki bilgilerin tümü.

dİyez (fran.diése, İng.sharp, alm.kreuz) bir notayı yarım aralık tizleştiren işaret.

duet, duo: İki ses için müzik.

habanera (isp.): İspanya’da yaygın küba kaynaklı dans. küba’ya afrika’dan gelmiştir. İki vuruşludur. ritm özelliği, birinci vuruşun noktalı oluşudur.

harmonİca: ağız mızıkası. ağız orgu. sesi, üflenince titreyen maden kamışlarla çıkar.

harmonİum: kamışlı org. 1810 yılında fransız grélé bulmuş. 1842 yılında fransız deboin geliştirmiştir. piyanoya benzer. kullanışlı ve sesi orgu andırır.

kastanyet: İspanya ve güney İtalya’da halk müziğinden yayılan kestaneye benzeyen, birbirine bağlı iki tahta parçası. bolero, fondago ve tarello gibi halk danslarında süsleyici bir ritm unsuru olarak çalınır.

koloratura (İtal.): çalgılarda ver insan sesinde süslü geçitler. terim genellikle, bu türlü geçitleri ustalıkla söyleyebilen lirik sopranolar için kullanılır.

konçerto (İtal.): genellikle tek, bazen de birden çok çalgı için, orkestra eşliğiyle yazılmış beste. concerto grosso: küçük bir çalgı grubunun (concertino), orkestranın geri kalan çalgılarıyla (ripieno) karşıt durumda olduğu yapıt.

konservatuvar (fran.): müzik öğrenimi için kurulmuş büyük okullar. İlk konservatuvar napoli’deki san maria di loreto’dur.

kontralto (İtal.): en pes kadın sesi.

kontrapunta (İtal.): birden çok sesi birleştirme kurallarının tümü. armoniyle yakından ilgilidir.

konzertmeİster (alm.): senfoni yada opera orkestrasında baş kemancı. yalnız kemanlardan ve öbür yaylı çalgılardan değil, yöneticiden sonra bütün orkestranın çalışma beraberliğinden sorumlu kişi.

kuartet (fran.): dört çalgı yada dört ses için müzik. dört çalgılık, yada dört seslik topluluk. en yaygın dörtlü çalgılaması, iki keman viyola ve viyolonselden kurulan topluluktur ve bu ortam için sayısız yapıy verilmiştir.

kuİntet, kentet (fran.): beş çalgı, yada beş ses için müzik. beş çalgılık yada beş seslik topluluk.


aklınız da bulunsun...

piyanist__omer@hotmail.com